ماه گذشته اجلاس سران کشورهای صنعتی جهان موسوم به G20 در کانادا برگزار شد. مسئولان امنیتی و انتظامی کانادا چون احتمال می‌دادند اعتراضات مردمی در پایتخت این کشور یعنی اتاوا بسیار زیاد باشد، ترجیح دادند تا این اجلاس مهم بین‌المللی را در شهر دیگری به نام تورنتو برگزار کنند. با این حال، از همان روزهای ابتدایی برگزاری اجلاس، هجم گسترده اعتراضات مردمی به روسای جمهوری که در این اجلاس شرکت کرده بودند، شدت گرفت و به تظاهرات خیابانی کشیده شد.

قبل از اینکه به ماجراهای رخ داده در تورنتو بپردازم، بد نیست نگاهی به وضعیت و سابقه اینگونه اعتراضات در کانادا بیندازیم. اصولا در کشورهای غربی، نهادهای مردمی یا همان NGO ها کاملا پذیرفته شده‌اند و به عنوان تشکل‌های تاثیرگذار از سوی دولت و خود مردم پذیرفته شده‌اند. کاری به این مساله نداریم که این موضوع خوب است یا بد؛ نکته اینجاست که اگر در ایران این مفهوم در حال طی کردن دوران طفولیت خود است، تشکل‌های مردم نهاد در اروپا و غرب کاملا جا افتاده است. در ضمن اعتراضات خیابانی با مجوز هم که از سوی این NGO ها شکل می‌گیرد، روالی عادی و رسمی دارد و با شروطی که در قوانین کشورها مشخص شده، بلامانع است. نیروهای انتظامی این کشورها هم کاملا با این مساله آشنایی دارند و تجربه طولانی مدتی در نحوه کنترل کردن اینگونه تظاهرات‌ها دارند.

برگردیم به بحث اصلی خودمان؛ اجلاس G20 در تورنتو درحال برگزاری است و تعدادی از تشکل‌های مردم نهاد که نسبت به تصمیمات گرفته شده در این اجلاس اعتراض دارند، مردم را به برگزاری راهپیمایی فراخوانده‌اند. تا اینجای کار روال عادی طی شده اما وقتی به عمق ماجرا نگاه می‌کنیم، مساله دیگری را متوجه می‌شوم.

کشوری که خود را رسما در تمامی جهان، پرچمدار حقوق بشر می‌داند و به نوعی پدرخوانده غیررسمی این مساله است، چنان برخورد شدیدی با این معترضان صورت می‌دهد که فقط با تصاویر منتشر شده از زندان‌های ابوغریب و گوانتانامو قابل مقایسه است. تازه این شرایط درحالی صورت می‌گیرد که همانطور که در بالا اشاره شد، این مساله سابقه طولانی مدتی در این کشور دارد و شرایط ویژه و عجیبی نیست. مساله جالب هم اینجاست که معترضین اصلا کاری به حکومت یا دولت کانادا ندارند و اصولا نقدی نسبت به آن‌ها بیان نمی‌شود؛ بلکه اعتراضات خطاب به یک اجلاس جهانی و تصمیمات گرفته شده در آن است. نه قرار است حکومتی براندازی شود و نه قرار است رای کسی پس گرفته شود. با این حال برخورد وحشیانه پلیس کانادا با معترضین، واقعا غیرقابل وصف است.

در این میان انتشار یک فایل ویدئویی حاوی سخنان یک خبرنگار مستقل به نام Ammy Miller که از جستجوی عریان دختران بازداشتی و هتک حرمت جنسی آنان توسط پلیس کانادا در بازداشتگاه‌ها خبر می‌دهد، مشخص می‌کند که برخورد خشونت آمیز با راهپیمایان فقط بخشی از رفتار سوال‌برانگیز کشور شماره یک مدافع حقوق‌بشر است و مسائلی نظیر تجاوز در زندان‌های کانادا، یک واقعیت انکارناپذیر است. (برای مشاهده متن فارسی صحبت‌های داخل این ویدئو اینجا را کلیک کنید)

از سوی دیگر، انتشار یک ویدئو که نشان می‌داد یک دختر جوان به جرم فوت کردن حباب کف و صابون در تظاهرات، توسط پلیس تورنتو بازرسی بدنی و سپس بازداشت شده است، پرده دیگری از اقدامات جالب مسئولان انتظامی کانادا را هویدا کرد. (برای مشاهده متن فارسی صحبت‌های داخل این ویدئو اینجا را کلیک کنید)

در این میان، واکنش رسانه‌های جهانی و نهادهای حقوق بشری بسیار جالب است. "عفو بین‌الملل" که رسما پدرخوانده نهادهای حقوق بشری در جهان است و به مناسبت‌های مختلف، بیانیه‌های عریض و طویلی را علیه کشورهای مخالف ایالات متحده به ویژه جمهوری اسلامی ایران منتشر می‌کند، براحتی از کنار تجاوز جنسی پلیس کانادا و سایر اقدامات غیرانسانی این کشور علیه معترضان می‌گذرد و کوچکترین اشاره‌ای به آن نمی‌کند. تلویزیون‌های خبری جهان هم ترجیح می‌دهند به بررسی نقش آمونیاک در پرورش خیار بپردازند تا اینکه این جنایات عریان را به نمایش بگذارند. جتی سایت عکس بوستون هم که خود را یک سایت کاملا خبری و حرفه‌ای می‌خواند، یک عکس هم از این اقدامات وحشیانه کانادا منتشر نمی‌کند.

مخلص کلام اینکه اگر قرار باشد مظلوم‌ترین واژه‌ای که در تاریخ بشریت مورد سوءاستفاده مستکبران قرار گرفته را انتخاب کنیم، یقینا "حقوق‌بشر" جزو اولین انتخاب‌ها خواهد بود.

در همین رابطه:

گزارشی از رفتارهای خشونت آمیز پلیس کانادا
http://www.youtube.com/watch?v=evhYtYei5I0

جسی روزنفلد (خبرنگار گاردین) از وضعیت بازداشت در کانادا می گوید
http://www.youtube.com/watch?v=Kioj2mqRUzY

امی میلر (خبرنگار آزاد) نحوه رفتار پلیس کانادا با زنان خبرنگار را توضیح می دهد
http://www.youtube.com/watch?v=RcXhEd_mDt4

گزارشی از تعرض جنسی پلیس کانادا به خبرنگاران زن
http://www.prisonplanet.com/journalist-toronto-police-sexually-molested-women-at-g20.html

فیلمی از حمله پلیس کانادا به تظاهرات آرام
http://www.huffingtonpost.com/2010/06/27/toronto-police-attack-pea_n_627042.html

شمار بازداشت شدگان تا نهصد نفر اعلام شده است
http://www.montrealgazette.com/business/boasts+largest+mass+arrest+Canadian+history/3223036/story.html

نخست وزیر کانادا تظاهر کنندگان را مشتی اراذل خواند
http://www.montrealgazette.com/news/canada/more+than+arrests+protests+swell/3210675/story.html

هزینه ها و پیشگیریهای دولت کانادا قبل از اجلاس سران 20
http://www.bbc.co.uk/persian/world/2010/06/100624_u02-g20-toronto-security.shtml