-

در اوج جدل دایى و پروین بود كه سلطان سابق با پشت گرمى هواداران سینه چاكش در مقابل دوربین هاى تلویزیونى مثل یك سردار فاتح گفت: «دایى محبوب نیست، مشهور است» در مخیله اش هم نمى گنجید كه روزى هواداران قرمز، او را به حیا توصیه كنند و از او بخواهند كه پرسپولیس را رها كند!

روزى كه یكى دیگر به كنایه بگوید: «آقاى پروین حالا تو هم مشهور هستى» اما حالا، بحث اصلاً به پروین و لنگ اش مربوط نیست. موضوع، خود دایى است و اینكه چرا در جامعه ایرانى فردى با مختصات «دایى» محبوب نیست.

• على دایى ثروتمند است

امان از ناتمام ما. همیشه خاك و خلى ها را بیشتر دوست داشته ایم. جانمان براى آنها كه سوار موتور این ور و آن ور مى روند، در مى رود. دوستش هم داشته باشیم، همین كه ببینیم مدل موتورش یك درجه بالاتر رفته یا نهایتاً به یك چهارچرخ منتهى شده حرصمان مى گیرد. دیگر دوستش نداریم.

روزى با یكى از روزنامه نگاران مدرن شهر بحث داغى بود درباره دایى. مى پذیرفت كه كسى را در قامت او نداشته ایم. كه باید حفظ اش كنیم. كه گلزن تمام عیارى بود. اما نهایتاً موضوع را به اینجا كشاند كه با تمام حسن هایش یك ایراد بزرگ دارد. از ایرانول چند ده میلیون گرفته تا اجازه دهد به جاى آرم دایى روى پیراهن هاى تیم ملى آرم ایرانول قرار بگیرد.

روزنامه نگار مدرن و استاد ما كه تجربه زندگى در قلب مدرنیته را هم داشت، به این اصل اولیه زندگى حرفه اى ایراد مى گرفت. دلیلش هم این بود كه چرا دایى با این همه ثروت به این مسائل هم فكر مى كند.

اما او به یاد نیاورد و ما هم چیزى نگفتیم كه همین دایى با سرمایه گذارى بر روى مغازه 4*3 فروش كالاهاى ورزشى در منیریه به اینجا رسیده است. از تمرینات بى وقفه و فیل كش. از عرق ریختن هاى بى نهایت. از سر وقت خوابیدن و به موقع بیدار شدن. از جان كندن. موهاى شقیقه اش را دیده اید كه كاملاً سفید شده اند؟

اساساً به یاد مى آورید كه یك آدم ثروتمند را دوست داشته باشیم؟ یك آدم خودساخته را كه از هیچ به خیلى چیزها رسیده است. دوست داریم همه مثل ما تا صلات ظهر بخوابند و هر كس خلاف خواست ما عمل كرد بد مى شود.

چه ایرادى دارد كه دایى كمپانى تولید لباس هاى ورزشى داشته باشد و با استفاده از ارتباطاتش یك برند بین المللى ایرانى را به دنیا معرفى كند؟ چرا نباید از نامش در تولید موتورسیكلت استفاده كند؟ چرا وقتى خودمان نداریم دوست داریم دیگران هم نداشته باشند؟

اصلاً این مسئله جزء بازى هاى سیاسى شارپ است كه هر وقت بخواهند كسى را خراب كنند، مى گویند دارد برج مى سازد. امان از این مثل هاى فارسى كه ذات ما را بدجورى به صورتمان مى كوبند. مگر نشنیده اید كه مى گوییم «اگه دیگ براى من نمى جوشه، مى خوام كله سگ توش باشه»

• دایى هر روز خوش تیپ تر مى شود

دایى هم از موهاى بلند سشوار كشیده اش و از سبیلى كه حالا كم پشت شده فرار نمى كند. اصلاً چرا فرار؟

سرى به آلبوم هاى قدیمى بزنید و ببینید 10 سال قبل، خودتان چه شكلى بوده اید و حالا به چه قیافه اى در آمده اید؟ هر قیافه اى مقتضیات زمانى و مكانى خاص خودش را مى طلبد.

اما ما كه اگر بهانه اى گیر نیاوریم. به چاك دیوار گیر مى دهیم، مى گوییم قیافه قبلى اش را یادتان مانده؟ با آن سبیل ها. انگار خودمان از همان حضور در رحم مادر، طبق آخرین مدل بازار اروپا تیپ مى زده ایم.

به لباس هاى مارك دارش گیر مى دهیم و به ساعت میلیونى اش. به اینكه چرا اینقدر به سر و وضع اش مى رسد و همیشه لباس هایش را ست مى كند. تا حالا به «ما»هایى برخورده اید كه فوتبالیست درست و حسابى را كریم باقرى مى دانند، چون قیافه اش از 10سال قبل تا حالا تغییر نكرده. امان از ناتمام ما.

•دایى صریح اللهجه است

كسانى را دوست داریم كه همواره در مقابل انظار، با گردن كج و شانه هاى افتاده و لباس هاى با دو سایز بزرگتر ظاهر مى شوند و مدام قربان صدقه مردم همه چیز فهم ما مى روند. دوربین كه رویش را برمى گرداند و ضبط صوت كه out of Record مى شود، فرصت براى خالى كردن تمام كمپلكس ها بر سر مردم و مسئولان و دوستان و البته روزنامه نگاران فراهم است.

همه ناگفته ها با موتیف «اینارو ننویس» به ذهن مصاحبه گر بیچاره مخابره مى شود تا او هم طبق عادت مالوف دوستان دیگر را مطلع كند و زنجیره انسانى انتقال حرف هاى درگوشى آغاز به كار كند.

اما دایى به راحتى در مقابل پروین مواضع اش را اعلام مى كند و در برنامه تلویزیونى با جسارت منحصر به فردش ناگفته ها را مى گوید. در مقابل خبرپراكنى ها و شایعه سازى هاى روزنامه نگارى كه زمانى مربى اش بوده و حالا سهم اش پرداخت نشده، خم به ابرو نمى آورد و حتى یك بار هم پالسى براى ایجاد ارتباط ارسال نمى كند.

در این شكى نیست كه بعضى مواقع هم تندروى مى كند و برخى روزنامه نگاران سالم را نیز مى رنجاند. ولى فراموش نكنیم كه در این فضاى پر از دورویى او كار خودش را مى كند.

• دایى سال ها در اوج بوده است

كدام فوتبالیست را در دنیا سراغ دارید كه 11 سال در اوج باشد. هر فصل گل بزند و هیچ وقت از آنچه باید پائین تر نیاید. از دو سال اخیر صرف نظر مى كنیم، چرا كه خیلى ها معتقدند او در این 2 سال نسبت به دوران اوج اش افت كرده.

اما به اعتقاد خیلى ها هنوز هم از رقبایى كه برایش روز و شب تراشیده مى شود، سطح اش بالاتر است. گفتم كه اگر از این دو سال اخیر صرف نظر كنیم، به مجموعه اى از افتخارات مى رسیم كه با حافظه تاریخى ضعیف ما به شدت متعارض است. چون هر چیزى را كه نخواهیم، به یاد نمى آوریم. گلزنى هاى مداوم در تیم ملى. درخشش در باشگاه هاى مختلف از بانك تجارت تا پرسپولیس و از آرمینیا بیلفلد تا هرتا برلین. و حتى درخشش در تیم ضعیفى به نام الشباب و گلزنى هاى پى درپى و حضور مجدد در لیگ برتر ایران و آقاى گلى در اولین فصل با پرسپولیس پر از توطئه و ضعیف.

اینجا اما، ما هر روز منتظریم تا دایى لغزش كند و آن گاه آن را در بوق و كرنا كنیم تا صدایش به روزنامه هاى ژاپنى هم برسد. آن قدر گل زده كه شاید تا 50 سال دیگر هم ركورد گلزنى هاى ملى اش شكسته نشود.

این قدر در كارش مداومت داشته كه حالا نامش فراتر از پله و پوشكاش و ستاره هاى معاصر، آن بالابالاها قرار گرفته است. از بس ركورد زده كه دیگر خسته شده ایم. آقاى دایى لطفاً تمامش كن. امان از این تنوع طلبى بى حد ما.

• نخبه كشى در ذات ماست

چند سال دیگر باید منتظر بمانیم تا یك دایى دیگر ظهور كند و باز با بالاپریدن هاى مخصوص اش، با مشت هاى گره كرده و چشمان از حدقه درآمده اش پس از هر بار گلزنى به آسمان بپریم.

هر نخبه اى را كه با عرق جبین مى سازیم، به ثمن بخس به خاك مى نشانیم. نمونه اش همین دانشجویان درجه یكى كه به آسانى آب خوردن، از كشور خارج مى شوند و حتى رضایت مى دهند در دانشگاه هاى درجه دو و سه كانادا، اوكراین و استرالیا درس بخوانند اما فقط از ایران بروند.

«دایى» را تنها مى گذاریم و اصلاً به فردایى فكر نمى كنیم كه حضور او به عنوان یك آدم مشهور در بالاترین كرسى هاى فوتبال دنیا منشاء چه منافعى براى فوتبال و البته كشور ما است.

ابهت او را، شأن او را و جایگاه او را به چالش مى كشیم، چون دوست داریم با گنده ها در بیفتیم تا جسارت مان را به همگان ثابت كنیم و جلوتر از نوك دماغ مان را نمى بینیم.

اساساً منتقد بودن، همیشه پرستیژآفرین است و چه بهتر كه صید بزرگترى براى انتقاد انتخاب كنیم. پس مفهوم «منافع ملى» چیست؟ فوتبالیست تحصیلكرده ثروتمند با مقبولیت جهانى. نمونه دیگرى سراغ دارید؟

•••
باور كنید كه هنریك ایبسن فكر كرده و بعد گفته: «قوى ترین آدم ها، تنها ترین ها هستند.»

نوشته شده توسط مهدی خانعلی زاده در شنبه سیزدهم خرداد 1385 ، ساعت 11:06 قبل از ظهر

به گوگل باز بفرستید به کلوب بفرستید مشترک فید وبلاگ شوید لینك ثابت نظرات ( )